قبل از بیان مراحل راه اندازی دیگ بخار بهتر است برخی نکات مهم مربوط به نصب، آماده‌سازی و راه‌اندازی این دستگاه را مرور نماییم. در ادامه، شرایط محل نصب، تجهیزات و تأسیسات مورد نیاز، نکات نصب و مراحل راه‌اندازی دیگ بخار به طور خلاصه بیان خواهد شد.
وجود دریچه های بازرسی در دیگ بخار
بدنه دیگ بخار معمولاً دارای سه نوع دریچه بازرسی می باشد. بزرگترین دریچه، Man hole یا دریچه آدم‌رو است که حداقل ابعاد آن 30×40 سانتی‌متر بوده و معمولاً در قسمت بالایی و مرکز دیگ بخار قرار می گیرد.
دریچه های Head hole و Hand hole نیز در قسمت جانبی دیگ بخار قرار دارند که تعداد آنها با توجه به طراحی دیگ تعیین می شود. هر یک از این دریچه ها دارای درپوش متحرک و گسکت مناسب می باشند.
همچنین در قسمت جلو و عقب دیگ بخار، محفظه های دود وجود دارند که امکان دسترسی برای بازرسی، تعمیر، تعویض و تمیزکاری لوله ها را فراهم می کنند. در زمان نصب و راه اندازی دیگ بخار لازم است تمامی این دریچه ها و درپوش ها مورد بررسی قرار گرفته و از بسته بودن صحیح آنها اطمینان حاصل شود.
مکان و شرایط نصب دیگ بخار
محل نصب دیگ بخار باید با توجه به ابعاد دستگاه در زمان باز بودن درب ها و همچنین تجهیزات جانبی مورد نیاز مانند سختی گیر رزینی آب، دی اریتور، منبع تأمین آب، کلکتور، شیرآلات و سایر تجهیزات در نظر گرفته شود.
در محل نصب باید هوای مورد نیاز دیگ بخار به خوبی تأمین شود و فضای کافی برای دسترسی، سرویس و تمیز کردن لوله ها وجود داشته باشد. همچنین محل مناسبی برای نصب تجهیزات کنترلی و لوازم جانبی دیگ بخار در نظر گرفته شود.
سکوی نصب یا فونداسیون دیگ بخار باید متناسب با وزن و ابعاد دستگاه و تجهیزات جانبی آن طراحی شود. به طور معمول، سکوی بتنی باید از هر طرف حدود 15 سانتی متر از ابعاد دیگ بزرگتر باشد؛ یعنی در مجموع حداقل 30 سانتی متر طول و عرض بیشتری داشته باشد و حدود 15 سانتی متر از کف موتورخانه بالاتر باشد.
در اطراف فونداسیون دیگ بخار باید کانال تخلیه مناسبی ایجاد شود که به چاهک یا فاضلاب هدایت گردد. در نزدیکی شیر تخلیه دیگ بخار نیز یک چاهک که با آب پر شده باشد در نظر گرفته می شود. قسمت بالایی این چاهک به مسیر تخلیه یا فاضلاب متصل می شود. لوله تخلیه دیگ به داخل این چاهک هدایت می شود تا بخار و آب داغ تخلیه شده در اثر تماس با آب، خنک شود.
روی چاهک نیز باید یک درپوش متحرک مناسب قرار گیرد. این قسمت به عنوان چاهک زیرآب یا Blowdown Pit مورد استفاده قرار می گیرد. مسیر عبور کابل های برق نیز باید به صورت ایمن و ترجیحاً داخل کانال های مناسب در نظر گرفته شود. پوشش کانال باید سبک باشد اما استحکام کافی برای تحمل بارهای احتمالی را داشته باشد.
بهتر است قسمت جلوی دیگ بخار، یعنی سمت مشعل، رو به درب ورودی موتورخانه قرار گیرد تا دسترسی و سرویس دستگاه به راحتی انجام شود. همچنین وجود تجهیزات اطفای حریق و کپسول های آتش نشانی مناسب در موتورخانه ضروری است.
شرایط نصب دودکش بویلر
دیگ بخار معمولاً دارای فن مناسب برای تأمین هوای احتراق و خروج محصولات احتراق است، اما محصولات حاصل از احتراق باید به شکل مناسب از محیط موتورخانه خارج شوند. استفاده از دودکش مناسب می تواند به خروج بهتر محصولات احتراق و عملکرد صحیح سیستم کمک کند.
ارتفاع دودکش با توجه به شرایط محل نصب، ساختمان های مجاور، ارتفاع سازه های اطراف، جهت وزش باد و شرایط جغرافیایی منطقه تعیین می شود. قطر و ارتفاع دودکش باید متناسب با ظرفیت و مشخصات بویلر و سیستم احتراق انتخاب شود.
نصب و راه اندازی دیگ بخار
نصب و راه اندازی دیگ بخار باید مطابق دستورالعمل های فنی سازنده و استانداردها و الزامات ایمنی مربوطه انجام شود.
پیش از نصب، لازم است موارد زیر بررسی و آماده شوند:
- فونداسیون: فونداسیون باید توان تحمل بار استاتیکی دیگ بخار را داشته باشد. نصب نامناسب می تواند به اتصالات بخار، سوخت و آب آسیب وارد کند. معمولاً فونداسیون بتنی حداقل 15 سانتی متر در نظر گرفته می شود که مقدار دقیق آن به وزن و مشخصات دیگ بخار بستگی دارد.
- سیستم سوخت: سیستم تأمین سوخت باید به شکل صحیح طراحی شده و سوخت به صورت ایمن به مشعل برسد.
- سیستم تأمین آب: منبع و تجهیزات تأمین آب دیگ بخار باید قبل از راه اندازی آماده باشند.
- سیستم برق: ظرفیت سیستم برق رسانی باید متناسب با حداکثر مصرف تجهیزات دیگ بخار انتخاب شود.
- هوای موتورخانه: هوای مورد نیاز برای احتراق و تهویه موتورخانه باید به شکل مناسب تأمین شود.
- دودکش: ارتفاع و قطر مناسب دودکش باید با توجه به شرایط بویلر و محل نصب در نظر گرفته شود.
پس از انتقال دیگ بخار به محل نصب و اتصال سیستم های سوخت، آب، برق و دودکش، دستگاه برای انجام مراحل اولیه راه اندازی آماده می شود.
دیگ بخار مانند سایر تجهیزات تأسیساتی باید ابتدا در محل مناسب نصب شده و سپس اتصالات مربوط به آب، سوخت، برق، بخار و دودکش انجام شود. راه اندازی اولیه و روشن کردن دیگ بخار، خصوصاً در زمان تحویل دستگاه، بهتر است توسط سازنده یا تکنسین مجاز انجام شود تا عملکرد صحیح تجهیزات و شرایط گارانتی دستگاه حفظ شود.
مراحل راه اندازی دیگ بخار
1- بررسی دریچه ها و قسمت های داخلی
پیش از راه اندازی، دریچه های دیگ بخار باید مورد بررسی قرار گیرند. داخل دیگ باید از نظر وجود رسوب، اجسام خارجی و سایر موارد بررسی شود. دریچه منهول باید به صورت صحیح بسته و محکم شود. همچنین باید اطمینان حاصل شود که محفظه ها و قطعات مربوطه به طور کامل بسته شده اند. اتصالات الکتریکی نیز باید بررسی شوند.
2- بررسی شیرها
قبل از راه اندازی، وضعیت شیرهای دیگ بخار باید بررسی شود.
- شیر هواگیری قسمت بالایی دیگ بخار کاملاً باز باشد.
- شیرهای مربوط به گیج سطح آب باز باشند.
- شیرهای مربوط به تغذیه آب باز باشند.
- شیر اصلی خروج بخار بسته باشد.
- شیر تخلیه بسته باشد.
- شیرهای مربوط به کنترل سطح آب در وضعیت صحیح و باز باشند.
شیرهای کنترل سطح آب باید مطابق دستورالعمل سازنده در وضعیت مناسب قرار داشته باشند.
3- بررسی فیوزها و مدار برق
اتصال بدنه و سیستم ارت دیگ بخار باید بررسی شود. سلامت فیوزها نیز باید با استفاده از اهم متر کنترل گردد. در ابتدا فیوزها خاموش باشند و فیوز مدار کنترل نصب شود. سپس کلید اصلی تابلو بسته شود. با برقراری مدار کنترل، چراغ مربوط به کمبود آب باید روشن شده و سیستم هشدار فعال شود.
مدار کنتاکتور پمپ آب نیز باید بررسی شود. سطح پایین آب و سطح بسیار پایین آب باید مطابق تنظیمات طراحی و دستورالعمل دستگاه مشخص شوند. در سیستم کنترل سطح آب، یونیت سوئیچ باید طوری تنظیم شود که پمپ آب را در سطوح تعیین شده به صورت خودکار روشن و خاموش کند.
آزمایش صحت عملکرد یونیت سوئیچ
برای بررسی عملکرد سیستم کنترل سطح آب، هنگامی که سطح آب پایین می آید، پمپ باید به صورت خودکار روشن شود. برای انجام آزمایش می توان پمپ را از مدار خارج کرد تا سطح آب به محدوده پایین برسد و عملکرد یونیت سطح پایین بررسی شود.
سپس با باز کردن شیر تخلیه، سطح آب تا محدوده بسیار پایین کاهش داده می شود تا عملکرد یونیت مربوط به سطح بسیار پایین نیز بررسی گردد.
پس از انجام آزمایش، پمپ روی حالت اتوماتیک قرار گرفته و دیگ بخار پر می شود. در سطح تعیین شده برای خاموش شدن پمپ، پمپ باید به صورت خودکار خاموش شود. با باز کردن شیر تخلیه و کاهش مجدد سطح آب، باید عملکرد سیستم در سطح روشن شدن پمپ و همچنین سطوح پایین و بسیار پایین بررسی شود.
دستورالعمل راه اندازی بویلر و دیگ بخار
پس از نصب دیگ بخار روی سکوی مناسب و تکمیل تجهیزات و تأسیسات مورد نیاز، مراحل راه اندازی به صورت زیر انجام می شود.
گام اول: بررسی اولیه و آماده سازی
ابتدا درپوش منهول باز شده و داخل دیگ بخار از نظر وجود رسوب و اجسام خارجی بررسی شود. پس از بررسی، منهول به صورت صحیح بسته و از محکم بودن آن اطمینان حاصل شود. اگرچه تست نهایی در کارخانه انجام می شود، این بررسی در محل نصب نیز برای اطمینان بیشتر انجام می گیرد.
قسمت های ورودی و محفظه های جلو و عقب نیز بررسی شوند تا در اثر حمل و جابه جایی، قطعات و اتصالات آنها دچار شل شدگی نشده باشند.
تمام اتصالات الکتریکی باید از نظر محکم بودن بررسی شوند.
شیر هواگیری بالای دیگ بخار کاملاً باز شود.
شیر اصلی خروج بخار بسته باشد و شیرهای مربوط به گیج سطح آب و تغذیه آب باز باشند. شیر تخلیه نیز بسته باشد.
شیرهای مربوط به کنترل سطح آب نیز باید در وضعیت صحیح و باز باشند.
تمام فیوزها خارج شده و با استفاده از اهم متر بررسی شوند. در زمان انجام این بررسی، کلیدها باید در وضعیت خاموش باشند تا از ایجاد اتصال بدنه جلوگیری شود.
فیوز مدار کنترل نصب شده و کلید اصلی تابلو بسته شود. چراغ مربوط به سطح بسیار پایین آب و آلارم باید فعال شود.
پس از قطع صدای هشدار، مدار کنتاکتور پمپ بررسی شود.
اگر مدار کنترل صحیح باشد، تابلو خاموش شده و برق قطع گردد. سپس فیوزهای قدرت پمپ نصب شده و برق مجدداً وصل شود.
کلید پمپ در حالت خاموش قرار داشته باشد و پمپ هواگیری شود. برای اطمینان از جهت صحیح چرخش موتور، پمپ برای مدت کوتاهی روشن شود.
گام دوم: پر کردن دیگ و تنظیم سطح آب
در صورتی که جهت چرخش موتور صحیح باشد، پمپ روشن شده و دیگ بخار با آب پر می شود.
گیج شیشه ای سطح آب باید مطابق سطوح تعیین شده تنظیم شود:
- مرکز شیشه روی سطح N.W.L. قرار گیرد. حدود 12 میلی متر بالاتر از N.W.L. به عنوان سطح خاموش شدن پمپ در نظر گرفته شود.
- حدود 12 میلی متر پایین تر از N.W.L. به عنوان سطح روشن شدن پمپ تنظیم شود.
- حدود 75 میلی متر پایین تر از N.W.L. به عنوان Extra Low Water Level در نظر گرفته شود.
سطح آب تا نقطه خاموش شدن پمپ بالا آورده شده و یونیت سوئیچ برای خاموش شدن خودکار پمپ تنظیم شود. سپس با باز کردن شیر تخلیه، سطح آب تا نقطه روشن شدن پمپ پایین آورده شود و یونیت سوئیچ برای روشن شدن خودکار پمپ تنظیم گردد.
پمپ به صورت دستی متوقف شده و سطح آب تا محدوده سطح پایین کاهش داده شود. سپس شیر تخلیه بسته شده و سوئیچ مربوط به سطح پایین تنظیم شود. در این حالت چراغ و آلارم سطح پایین باید عمل کنند.
پس از قطع صدای آلارم، شیر تخلیه باز شده و سطح آب تا محدوده Extra Low کاهش داده شود. سپس شیر تخلیه بسته شده و کنترل مربوط به سطح بسیار پایین تنظیم گردد. با رسیدن سطح آب به محدوده Extra Low، چراغ و آلارم مربوطه باید فعال شوند.
پس از قطع آلارم، پمپ روی حالت اتوماتیک قرار گرفته و دیگ بخار پر شود. پمپ باید در سطح تعیین شده به صورت خودکار متوقف شود. با باز کردن شیر تخلیه و کاهش سطح آب تا نقطه روشن شدن پمپ، پمپ باید به صورت خودکار شروع به کار کند.
در ادامه می توان عملکرد سیستم را در شرایط سطح پایین و سطح بسیار پایین آب نیز مجدداً بررسی کرد.
گام سوم: آماده سازی سیستم سوخت و مشعل
شیرهای رفت و برگشت سوخت باز شده و پمپ سوخت هواگیری شود. تا زمانی که سیستم کاملاً هواگیری نشده است، نباید موتور مشعل روشن شود. برای هواگیری پمپ سوخت، حدود 2 لیتر سوخت می تواند خارج شود تا هوا به طور کامل از سیستم خارج شود.
برای تسریع کار می توان موتور را به صورت دستی چرخاند، اما نباید موتور مشعل را قبل از هواگیری صحیح سیستم سوخت روشن کرد.
فتوسل یا Photocell (Electric Eye) باید در محل صحیح خود قرار گرفته باشد. درب مشعل و اتصالات آن نیز باید کاملاً محکم باشند. پس از بررسی فیوزها، فیوزها نصب شده و مشعل برای مدت کوتاهی روشن شود تا جهت چرخش موتور بررسی گردد. در صورت صحیح بودن جهت چرخش، مراحل روشن کردن دیگ بخار انجام می شود.
گام چهارم: روشن شدن مشعل و پیش تهویه
مراحل راه اندازی مشعل توسط تایمر موجود در تابلو کنترل انجام می شود. این سیستم ها ممکن است بر اساس نوع مشعل و تجهیزات کنترلی از تایمرها و رله های مختلف مانند LFL، SATRONIC، LEC1 و موارد مشابه استفاده کنند.
با فرمان روشن شدن مشعل، بلوئر و مشعل شروع به کار می کنند و دمپر هوا باز می شود.
در مرحله PREPURAGE یا پیش تهویه، هوا با دبی مناسب وارد کوره می شود تا محصولات احتراق احتمالی و گازهای باقی مانده از داخل کوره خارج شوند. زمان این مرحله با توجه به تنظیمات سیستم کنترل و نوع مشعل تعیین می شود.
پس از پایان مرحله پیش تهویه، دمپر به وضعیت مناسب برگشته و مدار جرقه زنی فعال می شود.
در سیستم جرقه زنی، ترانسفورماتور جرقه ولتاژ لازم را برای ایجاد جرقه در الکترودها فراهم می کند. همزمان شیر برقی سوخت فرمان گرفته و سوخت وارد محفظه احتراق می شود.
با تشکیل شعله، فتوسل وجود شعله را تشخیص داده و اجازه ادامه سیکل کار مشعل را صادر می کند. در صورت تشکیل نشدن شعله یا خاموش شدن آن، سیستم کنترل باید مشعل را در وضعیت Lockout قرار داده و هشدار مربوطه را فعال کند. در این حالت اپراتور باید علت عدم تشکیل یا قطع شعله را بررسی و برطرف کند.
گام پنجم: تنظیم شعله و گرم کردن اولیه دیگ
مشعل های دارای سیستم مدولاسیون می توانند در حالت دستی یا اتوماتیک کار کنند. در زمان راه اندازی دیگ بخار سرد، بهتر است مشعل در حالت شعله پایین کار کند و از افزایش سریع شعله جلوگیری شود.
بدنه دیگ بخار و آب داخل آن باید به تدریج گرم شوند. با افزایش دما، بخار از شیر هواگیری قسمت بالایی دیگ خارج می شود.
تا زمانی که هوای داخل دیگ به طور کامل خارج نشده است، شیر هواگیری باید باز بماند. پس از خروج هوا و تشکیل شرایط مناسب بخار، شیر هواگیری بسته می شود.
در راه اندازی اولیه توصیه می شود از افزایش سریع شعله و کارکرد طولانی مدت در شعله بالا جلوگیری شود. گرم شدن تدریجی باعث کاهش تنش های حرارتی و فراهم شدن شرایط مناسب برای راه اندازی دیگ می شود.
با افزایش دمای آب، حجم آب نیز افزایش پیدا می کند؛ بنابراین سطح آب باید از طریق گیج شیشه ای کنترل شود و در صورت نیاز تنظیمات لازم انجام گیرد.
در صورتی که فشار بخار افزایش پیدا کند، سیستم کنترل فشار باید مطابق فشار تنظیم شده، وضعیت مشعل را کنترل کند. در فشار تنظیم شده برای High/Low Pressure Switch، مشعل می تواند از شعله بالا به شعله پایین منتقل شود.
در صورت افزایش فشار بیش از محدوده تنظیمی، سیستم محدودکننده فشار یا Boiler Limit Stat باید فرمان توقف دیگ بخار را صادر کند.
همچنین شیر اطمینان به عنوان آخرین تجهیز ایمنی در برابر افزایش بیش از حد فشار عمل می کند. فشار عملکرد شیر اطمینان باید مطابق تنظیمات کارخانه و الزامات فنی مربوطه باشد.
روشن کردن دیگ بخار با مشعل گازی
در زمان راه اندازی مشعل گازی، دمپر هوا باید در وضعیت مناسب قرار داشته باشد و فشار گاز مطابق مشخصات مشعل تنظیم شود. اگر سوخت گازی مشتعل نشد یا شعله مشعل خاموش شد، قبل از اقدام مجدد برای روشن کردن، باید زمان کافی برای خروج گاز از کوره در نظر گرفته شود و سیکل پیش تهویه مطابق دستورالعمل مشعل انجام شود.
با گرم شدن کوره، شعله از طریق دریچه بازدید بررسی شود و در صورت نیاز میزان گاز، هوای احتراق و شرایط احتراق تنظیم گردد.
قوانین مهم روشن کردن دیگ بخار
در هنگام تنظیم مشعل گازی، افزایش گاز باید همراه با تأمین هوای احتراق مناسب باشد. همچنین هنگام کاهش گاز، هوای احتراق نیز باید متناسب با آن تنظیم شود.
کوره دیگ بخار باید به آرامی گرم شود تا از ایجاد تنش های حرارتی و آسیب ناشی از اختلاف انبساط حرارتی جلوگیری شود. در دیگ بخار جدید، راه اندازی اولیه باید با آب پر شده و با شعله پایین انجام شود تا بدنه و اجزای داخلی به تدریج به شرایط کاری برسند.
افزایش سریع شعله در دیگ بخار سرد می تواند باعث ایجاد تنش حرارتی شدید، آسیب به نسوزها و ایجاد مشکلاتی در کوره و بدنه شود. در مسیر گاز نیز استفاده از فیلتر مناسب ضروری است و فیلتر باید به صورت منظم تمیز و سرویس شود.
روشن کردن دیگ بخار با مشعل گازوئیلی
در زمان روشن کردن مشعل گازوئیلی، فشار و دمای سوخت باید در محدوده مناسب قرار داشته باشد و دمپر هوا در وضعیت مناسب تنظیم شود.
اگر سوخت مشتعل نشد یا شعله خاموش شد، باید قبل از روشن کردن مجدد، زمان کافی برای خروج بخارات سوخت از کوره در نظر گرفته شود و کوره مطابق دستورالعمل مشعل purge شود.
اگر سوخت در کف کوره جمع شده باشد، باید ابتدا بخارات سوخت از کوره خارج شوند و کوره از مخلوط هوا و سوخت پاک شود؛ سپس اقدام به روشن کردن مجدد مشعل شود.
با گرم شدن کوره، شعله از طریق دریچه بازدید بررسی شده و در صورت نیاز نسبت سوخت و هوا تنظیم می شود. در هنگام افزایش دبی گازوئیل، ابتدا باید هوای کافی برای احتراق تأمین شود و هنگام کاهش دبی سوخت نیز هوای احتراق متناسب با آن کاهش یابد.
کوره باید به آرامی گرم شود. در دیگ بخار جدید نیز بهتر است در مراحل اولیه از شعله پایین استفاده شود تا از ایجاد تنش های حرارتی و آسیب به اجزای کوره جلوگیری شود.
برای احتراق کامل، باید هوای کافی در اختیار مشعل قرار گیرد و سوخت و هوا به شکل مناسب با یکدیگر مخلوط شوند. همچنین دمای کوره باید برای ایجاد شرایط مناسب احتراق کافی باشد. استفاده از فیلتر مناسب در مسیر سوخت گازوئیل و تمیز کردن منظم آن نیز ضروری است.
برای دریافت قیمت و خرید دیگ بخار با شماره 09388037440 تماس بگیرید.
