تنظیم ترموستات دیگ و پمپ موتورخانه، نقش کنترل دما و تنظیم آنها را دارند و در نوع های مختلفی می باشند. یکی از پارامترهای مهم پمپ، میزان اختلاف دمایی است که پمپ تا هنگام برآورد این اختلاف درجه حرارت، در حال کار کردن است.
این اختلاف درجه حرارت ما بین دو دمای آب گرم چرخشی (آب دیگ) و دمای آب گرم مصرفی (آب منبع) است. در حالت عادی، ترموستات معمولاً روی بالاترین سطح تنظیم می شود تا بتواند از کارکرد طولانی مدت گرمایش اطمینان حاصل کند.
اگر کنترل از کار بیفتد، کارشناسان می توانند حداکثر دما را با چرخاندن چرخ کاهش دهند. این امر از گرم شدن بیش از حد دیگ آب گرمایش و تامین گرمای بیش از حد خانه جلوگیری می کند. در این صورت دمای اتاق افزایش می یابد و هزینه های گرمایش به طور قابل توجهی بیشتر از حد لازم خواهد بود.
تنظیم ترموستات دیگ و پمپ موتورخانه
باید اختلافی با یکدیگر داشته باشند تا سیستم به درستی کار کند، اختلاف 10 الی 15 درجه مناسب می باشد. ترموستات، دستگاه حسگر دماست که فرمان قطع در دمای معینی که روی آن تنظیم شده است را می دهد.
انواع ترموستات های موجود در بازار
- دیجیتال (كنترل دما به صورت دستی با نمايشگر)
- آنالوگ (كنترل دما به صورت دستی)
- هوشمند (كنترل دما به صورت دوره زمانی)
- بی سيم (كنترل از راه دور مانند گوشی همراه)
محصولات اصلی شرکت را ببینید:
بیشترین استفاده ترموستات در موتورخانه:
- ترموستات جداری
- ترموستات مستغرق
ترموستات دیگ یا (آکوستات مستغرق)
اين ترموستات که به آن «آکوستات مستغرق» نيز گفته می شود، جهت تنظيم درجه حرارت مايعات طراحی شده است و در تاسيسات حرارت مرکزی و موتورخانه از آن برای فرمان دادن به مشعل های گازی و گازوئيلی به منظور تنظيم درجه حرارت آب ديگ استفاده می شود.
مثلا اگر دکمه ترموستات را روی 60 درجه بگذاریم مشعل شروع به کار می کند و آب درون دیگ را گرم مینماید، هنگامی که دمای آب به 60 درجه رسید ترموستات دستور خاموش شدن را به مشعل میدهد.
با مصرف شدن دمای آب در رادیاتورها و منابع دوجداره، ترموستات مجددا به مشعل دستور روشن شدن و گرم کردن آب راتا دمای 60 درجه می دهد.
ترموستات جداری یا (آکوستات جداری)
حس کننده اوليه در اين نوع ترموستات از نوع بیمتال است و معمولا آن را روی جدار لوله برگشت موتورخانه (با فنر و يا سيم) محکم میبندند. قبل از نصب، بايد بر روی لوله سنباده زد (تا صاف و تميز شود) و سپس، بر روی آن خمير مخصوص مالید تا ترموستات روی آن نصب گردد.
در سيستم حرارت مرکزی و موتورخانه، ترموستات جهت فرمان دادن به پمپ سیرکولاسیون نصب و معمولا 10 درجه سانتی گراد کمتر از ترموستات دیگ تنظیم می شود.
چنانچه ميزان دمای تنظيم ترموستات جداری از ترموستات ديگ کمتر باشد، ترموستات فرمان قطع پمپ موتورخانه را زودتر از موعد مقرر صادر میکند.
ترموستات حد یا (آکوستات حد)
وجود يک وسيله کنترل (آکوستات ديگ) در سيستم حرارت مرکزي موتورخانه، بهره برداری مطمئن و ايمنی سيستم را تضمين نمیکند. زیرا گاهی، سيستم مکانيکی آکوستات ديگ موتورخانه که در طول شبانه روز چندين بار مدار را قطع و وصل میکند، خراب شده و کارایی خود را از دست می دهد.
در چنین حالتی، با افزایش درجه حرارت آب در ديگ، مشعل خاموش نشده و به تبع آن با جوش آمدن آب در داخل دیگ خساراتی تحمیل می شود. برای جلوگيری از اين اتفاق، ترموستات ديگری به نام “ترموستات حد” بر روی ديگ نصب شده و به صورت سری با ترموستات ديگ در مدار قرار داده میشود. درجه تنظيم ترموستات حد چند درجه از درجه حرارت ترموستات ديگ بیشتر است.
مشکل با تنظیم بیش از حد ترموستات دیگ بخار
اگر دمای ترموستات خیلی پایین باشد، دیگ بخار اغلب در حین کار خاموش می شود. مشعل شروع به چرخش می کند و بارها و بارها خاموش و روشن می شود.
این امر احتراق را مختل می کند و منجر به آلایندگی بیشتر و مصرف بیشتر می شود. علاوه بر این، اگر مقادیر تنظیم خیلی کم باشد، تراکم بخار آب در گازهای خروجی نیز ممکن است رخ دهد.
نتیجه: آب در بخاری تشکیل می شود که می تواند منجر به خوردگی به خصوص در دستگاه های قدیمی شود. ساختار ترموستات دیگ بخار به سادگی توضیح داده شده است. ترموستات دیگ یک کلید دمایی است که به دمای داخل دیگ واکنش نشان می دهد.
برای اینکه این کار انجام شود، به یک عنصر سنسور مجهز شده است. علاوه بر پروب های ثابت، سنسورهای راه دور قابل نصب در هر نقطه از دیگ نیز امکان پذیر است.
معمولاً شامل موارد زیر است:
یک ظرف مهر و موم شده هرمتیک،
یک لوله نازک
یک قوطی فشار
اگر دما در دیگ افزایش یابد، یک محیط در به اصطلاح کارتریج سنسور منبسط می شود. در نتیجه فشار افزایش می یابد. از طریق لوله مویرگی به سلول فشار منتقل می شود، که در نهایت یک کنتاکت سوئیچینگ را فعال می کند.
تنظیم دما از طریق چرخ روی ترموستات
هنگامی که ترموستات دیگ باعث ایجاد یک عمل خاص می شود به دمای تنظیم شده بستگی دارد. برای اینکه بتوان این موارد را به صورت جداگانه تغییر داد، دستگاه ها مجهز به چرخ گردان هستند.
اگر کارشناسان دمای بالاتری را انتخاب کنند، فاصله بین سلول فشار و کنتاکت سوئیچ را افزایش می دهند. فشار در سنسور باید بیشتر شود تا سوئیچ را فعال کند.
نکات تکمیلی در خصوص حسگرها و تنظیم دمای موتورخانه
- دمای آب گرم مصرفی که از شیر خارج می شود نباید به حدی بالا باشد که حس سوختگی در مصرف کننده ایجاد کند (معمولا دمای 40 الی 50 درجه سانتی گراد پیشنهاد می شود).
- در بسیاری از موتورخانه ساختمان های مسکونی این کنترل دما از طریق نصب ترموستات بر روی پمپ سیرکوله آب شوفاژ منبع تولید آب گرم مصرفی انجام می شود که اصولی نیست.
دلیل این موضوع این است که این کار:
- اولا باعث کاهش عمر مفید پمپ و افزایش ساعات کارکرد مشعل و در نتیجه افزایش مصرف سوخت می شود
- ثانیا در ایام سرد سال که پمپ سیرکوله اصلی شوفاژ در مدار قرار می گیرد، قابل استفاده نمی باشد
- و ثالثا اینکه سیستم قید شده، کنترل دقیقی بر درجه حرارت آب گرم مصرفی ندارد.
بنابراین توصیه می شود در صورت استفاده از این سیستم کنترلی در موتورخانه خود، در اولین فرصت با حضور کارشناس فنی اقدام به جایگزین کردن آن با شیر سه راهه کنترلی که روی ورودی آب شوفاژ منبع تولید آب گرم مصرفی نصب می شود.
توضیح بیشتر: هر موتور الکتریکی موقع روشن شدن جریان زیادی را مصرف می کند و جریان مصرفی آن پس از رسیدن به دور حداکثر خود کم می شود.
طریقه روشن کردن موتورخانه و سیستم گرمایش و ایمنی موتورخانه
خرید دیگ بخار خرید دیگ آبگرم خرید دیگ روغن داغ
اگر پمپ سیرکولاتور بطور دائم کار کند هیچ اشکالی در آن بوجود نمی آید، اما اگر بوسیله ترموستات جداری به دفعات زیاد خاموش و روشن شود، شوک های الکتریکی وارده، باعث کاهش عمر و در نتیجه زودتر سوختن آن می شود
پس بهتر است دمای ترموستات و دیگ را طوری تنظیم کنیم که تعداد دفعات روشن و خاموش شدن پمپ کاهش پیدا کند ترموستات بویلر دمای بخاری را کنترل می کند و با رسیدن به حداکثر مقدار احتراق را خاموش می کند.
به این ترتیب می توان از هزینه های بی مورد بالای انرژی و آسیب های ناشی از دمای بیش از حد بالا در سیستم جلوگیری کرد. اگر قطعه معیوب باشد، یک نصب کننده می تواند قطعه جدیدی را نصب کند و در نتیجه عملکرد قابل اعتماد سیستم را بازیابی کند
برای کسب اطلاعات بیشتر، مقالات مربوطه را مطالعه فرمایید:
سیستم های حرارت مرکزی با آب گرم و اجزای آن ها






دما ی ترموستات پمپ ۱۰ درجه کمتر از ترموستات روی دیگ باشد.اگر پایین تر باشد گرما منتقل نمیشود و اگر بالاتر بصورت دایم پمپ شما کار خواهد کرد. در بالا اشاره شده
«سلام، ممنون از مشارکت شما. در مدارهایی که ترموستات با افزایش دمای آب، پمپ را روشن میکند، معمولاً دمای وصل پمپ پایینتر از دمای قطع مشعل تنظیم میشود؛ اما اختلاف ۱۰ درجه، قاعده ثابت همه موتورخانهها نیست.
تنظیم خیلی پایین ممکن است باعث گردش آب پیش از گرمشدن کافی دیگ شود؛ تنظیم بالاتر از دمای قابلدستیابی دیگ نیز ممکن است مانع روشنشدن پمپ شود. تنظیم دقیق باید مطابق نقشه کنترل و دستورالعمل تجهیزات انجام شود.»
درجه دیگ بخار به چه حدی برسه خطرناکه و منفجر میشه؟
«سلام، برای دیگ بخار نمیتوان یک درجه حرارت ثابت بهعنوان حد انفجار تعیین کرد. ایمنی دیگ به فشار مجاز درجشده روی پلاک، سطح آب، سلامت بدنه و عملکرد تجهیزات ایمنی بستگی دارد. حتی در فشار معمول هم کمآبی و داغشدن بیشازحد فلز میتواند خطرناک باشد.
اگر فشار از حد مجاز بالاتر رفت، سطح آب در شیشه آبنما دیده نشد یا نشتی و صدای غیرعادی مشاهده کردید، بهرهبرداری را متوقف کنید و بررسی را به مسئول فنی بسپارید. به دیگ داغی که احتمال کمآبی دارد آب اضافه نکنید و شیر اطمینان یا کنترلهای ایمنی را دستکاری نکنید.
اگر منظورتان دیگ آبگرم موتورخانه است، شرایط متفاوت است؛ لطفاً نوع دیگ، فشار و دمای فعلی و عکس پلاک دستگاه را بفرستید تا دقیقتر راهنمایی کنیم.
تیم فنی مشهد بویلر»
سلام
اگه ممکنه در مورد تنظیم درجه مشعل و پمپ موتورخانه بیشتر توضیح بدین
و اینکه اختلاف درجه پمپ و مشعل چقدر هست؟
«سلام، اگر منظورتان موتورخانه آبگرم شوفاژ است، ترموستات دیگ روشن و خاموش شدن مشعل را کنترل میکند؛ ترموستات پمپ نیز گردش آب گرم در مدار را فرمان میدهد.
در سیستمهایی که پمپ با ترموستات جداری کنترل میشود، معمولاً دمای وصل پمپ پایینتر از دمای قطع مشعل تنظیم میشود تا پمپ پیش از خاموششدن مشعل شروع به گردش کند و گرمای دیگ را به مدار منتقل کند.
اختلاف این دو تنظیم عدد ثابت و یکسانی برای همه موتورخانهها ندارد و به نوع کنترل، محل نصب حسگر، نیاز گرمایشی ساختمان و دستورالعمل سازنده بستگی دارد؛ بنابراین اختلاف ۱۰ درجه را نمیتوان برای همه سیستمها توصیه کرد.
لطفاً دمای فعلی تنظیم مشعل و پمپ، محل نصب ترموستات پمپ و نوع مصرفکنندهها—رادیاتور، فنکویل یا گرمایش از کف—را بفرمایید تا دقیقتر راهنمایی کنیم.
تیم فنی مشهد بویلر»